Evolusi Kewangan Islam dalam Era Digital

Pengenalan

Dalam era teknologi yang berkembang pesat, kewangan Islam kini sedang mengalami satu transformasi besar. Jika dahulu kewangan Islam dilihat sebagai sistem kewangan alternatif yang konservatif yang memerlukan prosedur ketat dan tertentu. Hari ini ia beradaptasi dengan era digital dan teknologi dengan memperkenalkan pelbagai inovasi yang mematuhi prinsip Syariah sambil memenuhi keperluan pengguna moden. Evolusi ini bukan sekadar penyesuaian kepada teknologi, malah ia mencerminkan keperluan kepada sistem kewangan yang lebih beretika, telus dan inklusif kepada masyarakay Islam seluruh dunia.

Asas Kewangan Islam

Kewangan Islam berpaksikan yang prinsip Syariah menekankan beberapa perkara sebagai asas yang membezakan kewangan islam dan konvesyional. Antara prinsip utamanya adalah larangan riba (faedah), perkongsian risiko (mudarabah, musyarakah), transaksi yang berasaskan aset sebenar (murabahah, ijarah), dan mengelakkan ketidakpastian (gharar) serta pelaburan dalam industri haram seperti alkohol atau perjudian.

Sebelum era digital, sistem kewangan Islam lebih bergantung kepada kaedah manual dan fizikal yang memerlukan kaedah bersemuka dalam menjalankan apa-apa transaksi termasuk pembiayaan dan pelaburan. Namun, dunia kini sedang bergerak ke arah pendigitalan penuh, dan sektor kewangan Islam tidak terkecuali.

Perubahan Landskap Kewangan Islam

Era digital telah membawa pelbagai inovasi dalam kewangan Islam yang memudahkan urusan penting tanpa mengabaikan prinsip utama dalam transaksi. Justeru kaedah pendigitalan dan inovasi ini telah membuka ruang baru kepada institusi kewangan Islam untuk menjalankan traksaksi lebih laju dan cepat. Antara inovasi yang berlaku dalam kewangan islam hari ni adalah:

• Penggunaan e-KYC (Electronic Know Your Customer) untuk pembukaan akaun dan permohonan pembiayaan secara digital,
• Platform pelaburan patuh Syariah automatik (robo-advisors),
• Pembiayaan secara peer-to-peer (P2P) patuh Syariah,
• Akad melalui elektronik auto-robotik – akad melalui platform SMS atau emel
• Dan tokenisasi sukuk dan aset Islam menggunakan teknologi blockchain.

Inovasi-inovasi ini telah membantu menjadikan kewangan Islam lebih efisien, telus dan mudah diakses, terutamanya untuk komuniti yang sebelum ini terpinggir seperti kawasan luar bandar atau komuniti berpendapatan rendah yang mungkin jauh untuk mendapatkan perkhidmatan kewangan di kawasan mereka.

Perbankan Digital Islam: Gabungan Teknologi dan Syariah

Kemunculan kaedah digital sepenuhnya merupakan antara pencapaian terbesar dalam evolusi ini. Di Malaysia, beberapa lesen bank digital telah diluluskan oleh Bank Negara Malaysia, termasuk institusi yang berlandaskan prinsip Islam sepenuhnya.

Antara ciri utama penggunaan teknologi dalam perkhidmatan kewangan islam adalah Chatbot AI yang menjelaskan kontrak-kontrak Islamik kepada pengguna, aplikasi mudah alih dengan fungsi pengiraan dan potongan zakat automatik, dan akses pembiayaan mikro secara mudah tanpa fizikal ke cawangan. Perkhidmatan sebegini mampu menarik masyarakat untuk lebih memilih produk kewangan islam yang selari dengan gaya hidup digital dan tanpa mengabaikan nilai keagamaan mereka.

Cabaran yang Dihadapi

Walaupun perkembangan ini positif, kita tidak boleh nafikan terdapat cabaran dalam mengembangkan inovasi ini. Antaranya adalah pematuhan Syariah dalam masa nyata amat kompleks terumata menggunakan teknologi seperti AI dan kontrak pintar, kekurangan standard global dalam pematuhan syariah melibatkan teknologi, dan kefahaman tentang kaedah syariah yang digunapakai oleh institusi kewangan.

Cabaran utama juga berkisar tentang isu keselamatan data dan siber yang masih membimbangkan. Keyakinan pelabur dan juga pengguna dalam memastikan keselamatan data serta mengelakkan kes penipuan atas talian ini memerlukan satu prosedur dan kerjasama rapat antara pihak keselamatan, pakar Syariah, pembangun teknologi, dan institusi kewangan itu sendiri.

Kesimpulan

Evolusi kewangan Islam hari ini bukan sekadar trend, tetapi ia telah menjadi satu keperluan. Dengan menggabungkan prinsip Syariah dan teknologi moden, kewangan Islam membuktikan bahawa agama dan inovasi boleh bergerak seiring. Malaysia, sebagai hub kewangan Islam global, mempunyai potensi besar untuk menerajui transformasi ini.

Kini, cabaran utama adalah memastikan setiap inovasi digital kekal berlandaskan nilai Islam, demi membina masa depan kewangan yang lebih adil, telus dan mampan.

---

Rujukan

1. Bank Negara Malaysia (2024). Menggalakkan Sistem Kewangan Islam yang Progresif dan Inklusif (Laporan Tahunan 2024).
2. Malaya Newsroom (2025)- Pendigitalan kunci tingkatkan ekosistem kewangan syariah - https://malayanewsroom.com/04/04/2025/pendigitalan-kunci-tingkatkan-ekosistem-kewangan-syariah/
3. Co-opbank Pertama (2024)– Resolusi Jawatankuasa Syariah 2023
4. Journal of Islam in Asia (IIUM) (2019) - ¤International Islamic University Malaysia (IIUM)Journal of Islam in AsiaVol. 16, No.  3. 2019E-ISSN: 2289-8077Islamic Finance in theDigital World: Opportunities and Challenges

 

Read More

Falsafah Rukun Negara Asas Keharmonian Masyarakat

Setelah melebihi 60 tahun Malaysia membentuk sebuah perseketuan, kita dapat melihat pelbagai kejayaan dan cerita manis yang dirakamkan oleh masyarakatnya yang berbilang bangsa dan agama. Kenikmatan dan keharmonian ini dapat dirasai dari generasi ke generasi. Keindahan budaya dan citarasa yang berlainan antara kaum ini mengajar kita untuk lebih menghargai antara satu sama lain.

Namun harus kita ingat bahawa keharmonian yang dikecapi hasil pengorbanan dan titik peluh nenek moyang kita mungkin tidak lagi dirasai generasi akan datang sekiranya kita gagal mendidik diri untuk hidup dalam toleransi antara masyarakat di Malaysia.

Elemen toleransi inilah yang membawa kepada sikap saling hormat antara kita walau dalam keadaan apa jua perbezaan yang kita hadapi. Toleransi bukanlah bermaksud kita membiarkan atau mengabaikan segala perbuatan buruk, tetapi toleransi yang dimaksudkan adalah cara kita berinteraksi dengan lebih berhemah dalam membincangkan sesuatu perkara terutamanya yang melibatkan dasar.

Toleransi juga bukan bermaksud kita memberi peluang untuk sesetengah pihak melakukan perkara yang melanggar batas undang-undang. Kita tidak dapat nafikan bahawa sikap toleransi inilah yang membawa kepada pembentukan dan kemerdekaan Tanah Melayu dengan memberi kerakyatan kepada Bukan Melayu dengan syarat mereka mengiktiraf keistimewaan dan Hak Orang Melayu di bumi Malaysia ini. Ini memberi gambaran bahawa sikap toleransi ini telah membawa satu keadilan dengan memeterai kontrak sosial yang memberi situasi menang-menang kepada semua kaum yang akhirnya menatijahkan kemerdekaan di Tanah Melayu.

Namun, jika kita melupakan sejarah negara, tidak mustahil masyarakat yang hidup berbilang bangsa dan agama ini tidak lagi saling menghormati dek kerana ego dan pentingkan diri sendiri.

Justeru, prinsip Rukun Negara yang mempunyai 5 prinsip asas dalam membentuk kerharmonian hidup bermasyarakat perlu disemai dengan lebih mendalam.

Rukun Negara yang diisytiharkan oleh Seri Paduka Baginda Yang DiPertuan Agong ke IV, Almarhum Tuanku Sultan Ismail Nasiruddin Syah pada tahun 1970 ini merupakan salah satu solusi dan falsafah kepada identiti rakyat Malaysia yang perlu kita jaga. Ia diperkenalkan untuk mengukuhkan perpaduan dan keharmonian masyarakat berbilang kaum selepas berlakunya peristiwa 13 Mei 1969 yang menjadi titik hitam kepada sejarah perpaduan di Malaysia.

Prinsip ini mengandungi asas kepada konsep keagamaan, kesetiaan kepada Raja selaku ketua negara dan negeri masing-masing, mengangkat keluhuran perlembagaan, mendaulatkan keadilan melalui undang-undang, dan mempratikkan kesopanan serta kesusilaan dalam interaksi sesama masyarakat.

Kemunculan pelbagai platform media sosial hari ini sedikit sebanyak membuka ruang untuk masyarakat meluahkan perasaan dan pandangan mereka. Namun, sebahagian daripada kita lupa untuk menjaga sensitiviti sesama kita. Justeru, Rukun Negara ini sangat relevan untuk dijadikan panduan kepada semua sebelum mengeluarkan pandangan atau komen yang boleh memberi negativiti dalam masyarakat.

Sistem Raja Berpelambagaan yang diamalkan di Malaysia merupakan satu sistem yang unik dan menjadi kebanggaan untuk Malaysia. Yang Di Pertuan Agong merupakan ketua agama dan ketua negara merupakan simbol kedaulatan negara yang perlu dihormati setiap lapisan masyarakat. 9 raja-raja Melayu yang terdapat di Malaysia berkuasa di setiap negeri jajahan takluknya dan salah seorang daripada mereka akan dipilih untuk menjadi Yang Di Pertuan Agong bagi negara Malaysia melalui sistem giliran.

Istilah Raja Berpelembagaan itu sendiri menunjukkan bahawa setiap raja atau sultan dilindungi di bawah Perlembagaan Persekutuan yang merupakan sumber perundangan tertinggi Malaysia. Perlembagaan Persekutuan menjamin hak-hak dan keistimewaan rakyat Malaysia serta memberi kuasa kepada pihak-pihak tertentu untuk melaksanakan undang-undang dan pentadbiran negara.

Walaupun begitu, setiap hak dan keistimewaan yang diberi kepada rakyat Malaysia, ia tertakluk kepada undang-undang bagi menjamin keadilan kepada semua. Semua pihak tidak boleh mengambil jalan mudah dengan menghukum sesuatu perbuatan dengan cara sendiri.

Kesimpulannya, kerharmonian dan perpaduan yang wujud sejak sebelum kemerdekaan ini menjadi satu kebanggaan yang perlu kita teruskan demi kesejahteraan generasi akan datang. Oleh itu, prinsip rukun negara yang dijadikan sebagai asas kepada perpaduan ini perlu diterap dan dipraktikkan setiap lapisan masyarakat tidak mengira usia, bangsa atau agama.

Read More

PRU 14 - Pertembungan Epik

2018 adalah tahun yang paling menarik dalam sejarah Malaysia selepas 61 tahun negara bertuah ini merdeka. Pilihanraya Umum ke-14 yang diadakan menyaksikan sejarah baru terukir dengan pahit manis perjuangan pelbagai pihak.

Ramai penganalisis dan pengamal politik melihat pilihanraya yang diadakan ini adalah ibu segala pilihanraya. Akhirnya terbukti, ia bukan sekadar ibu, malah ia membuka lembaran sejarah baru yang akhirnya memberi harapan baru buat Malaysia dengan beberapa kejutan yang tidak pernah dibayangkan sebelum ini.

Tarikh keramat 9 Mei 2018 yang diumumkan sebagai tarikh membuang undi membuatkan seluruh rakyat Malaysia begitu teruja untuk menjalankan tanggungjawab mereka sebagai pemilih dalam menentukan siapa bakal menerajui kepimpinan negara.

Pertembungan PRU14

Dalam sejarah pilihanraya Malaysia, ini kali pertama berlaku pertembungan 3 penjuru yang menyaksikan 3 blok pakatan bertanding di hampir semua kawasan seluruh Malaysia. Jika sebelum ini kita melihat hanya dominasi dari Barisan Nasional (BN) di hampir semua negeri, tetapi buat kali ini, kita melihat persaingan sengit berlaku termasuk di Sabah Sarawak yang merupakan hayat sebenar buat BN. 

Bukan itu sahaja, isu-isu nasional dan skandal melibatkan pemimpin utama negara mengambil tempat dan dijadikan isu utama perbincangan rakyat dalam menentukan siapa yang mereka pilih. Ia termasuk isu skandal terbesar 1MDB, pengurusan Felda, rasuah yang melibatkan ketua-ketua jabatan kerajaan, dan lain-lain. Begitu juga tuduhan memanipulasikan sistem pilihanraya yang pernah berlaku pada PRU13, ditambah dengan proses persempadanan semula yang dirasakan memberi kelebihan kepada parti memerintah, penentuan hari membuang undi yang jatuh pada hari rabu, dan juga persoalan yang timbul apabila Rang Undang-undang Anti Berita Palsu yang diluluskan secara tergesa-gesa sebelum PRU14 diadakan.

Isu dan persoalan ini menjadikan rakyat hilang kepercayaan apatah lagi tindakan arahan pembubaran Parti Pribumi Bersatu Malaysia yang dikatakan tidak mematuhi perlembagaan dan syarat-syarat dari Pertubuhan Pendaftar Persatuan (ROS) ini seolah-olah satu tekanan kepada pihak lawan dalam pilihanraya. 

SEJARAH BARU MALAYSIA

Keputusan Pilihanraya ke 14 pasti memeranjatkan ramai pihak. Setelah 6 dekad pemerintahan kerajaan di bawah Barisan Nasional, akhirnya, rakyat membuat keputusan dan memberikan mandat kepada pakatan baru untuk membentuk Kerajaan Malaysia. Ini merupakan sejarah baru kerana ia adalah peralihan kuasa yang pertama dibuat setelah 61 tahun Merdeka. 

Namun, walaupun Pakatan Harapan secara teknikalnya telah memenangi pilihanraya tersebut, kerajaan tidak dapat dibentuk kerana tiada parti secara rasmi mendapat majoriti mudah (simple majoriti) untuk membentuk kerajaan. Ia menjadikan pembentukan kerajaan persekutuan tergantung. 

Keputusan Rasmi PRU14:

Pakatan Harapan terdiri daripada parti gabungan PKR, AMANAH, BERSATU, dan DAP. Namun mereka bersetuju bertanding mengunakan tiket PKR sahaja kecuali di DAP Sarawak yang bertanding menggunakan tiket DAP.

Ketiadaan majoriti mudah daripada semua parti yang bertanding menyebabkan pemilihan Perdana Menteri Malaysia yang baharu memerlukan sokongan majoriti daripada ahli dewan untuk dipersembahkan kepada Yang Di Pertuan Agong untuk dilantik sebagai Perdana Menteri. 

Ia mengikut kepada Perkara 43 Perlembagaan Persekutuan yang memberi kuasa kepada YDPA untuk memilih seorang Perdana Menteri yang merupakan ahli Dewan Rakyat dan menerima kepercayaan majoriti ahli dewan.

Perkara 43. Jemaah Menteri.

(1) Yang di-Pertuan Agong hendaklah melantik suatu Jemaah Menteri untuk menasihatinya dalam: penjalanan fungsinya.

(2) Jemaah Menteri hendaklah dilantik seperti yang berikut, iaitu:

(a) Yang di-Pertuan Agong hendaklah terlebih dahulu melantik sebagai Perdana Menteri untuk mempengerusikan Jemaah Menteri seorang ahli Dewan Rakyat yang pada hematnya mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan Rakyat itu; dan

(b) atas nasihat Perdana Menteri, Yang di-Pertuan Agong hendaklah melantik Menteri-Menteri lain daripada kalangan ahli mana-mana satu Majlis Parlimen;

Maka, oleh kerana itu, YDPA perlu memastikan calon Perdana Menteri menerima sokongan dan kepercayaan daripada mereka yang memenangi kerusi dari parti lain secara majoriti.

Apabila Tun Mahathir diumumkan dan secara rasminya mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri yang ke-7, ini terukir sekali lagi sejarah baru kerana beliau merupakan bekas Perdana Menteri ke-4 dan kini merupakan Perdana Menteri Tertua di dunia seusia 93 tahun.

Inilah buat pertama kalinya Barisan Nasional kalah teruk dalam pilihan raya Malaysia apabila bukan sahaja hilang mandat di peringkat persekutuan, tetapi di majoriti negeri yang dipegang oleh BN selama ini termasuk Johor, negeri kubu kuat UMNO. 

Dalam proses peralihan kuasa yang berlaku, buat kali pertama juga pembentukan kerajaan baru di Perak, Kedah dan Sabah tergantung apabila tiada parti melepasi majoriti mudah menyebabkan berlaku sedikit krisis termasuk beberapa ADUN yang melompat parti. Di Sabah pula kerajaan yang dibentuk oleh BN yang diketuai oleh Musa Aman hanya bertahan selama 72 jam apabila 6 ADUN BN membuat keputusan menyertai Warisan untuk membentuk kerajaan baru diketuai oleh Dastuk Seri Shafie Apdal.

Begitulah epiknya pertembungan yang memahat pelbagai peristiwa menarik dalam arena politik tanah air. Kini rakyat telah memberi peluang kepada satu pakatan baharu untuk mentadbir Malaysia dan sudah pasti rakyat akan sentiasa menilai dan meneliti sejauh mana Pakatan Harapan mampu memberi harapan baru kepada Malaysia. Kita sama-sama lihat dan doakan Malaysia terus maju jaya, aman dan sejahtera.

Read More